/* ================= EQUATION STYLE ================= */
Logo DMS Learning

Ideal Bose Gas: Introduction

Properties of Ideal Bose Gas

  1. An ideal Bose gas is a quantum-mechanical phase of matter, analogous to a classical ideal gas.
  2. It has integral spins.
  3. Its constituents are called bosons.
  4. Its examples are photons, which travel at the speed of light and are quanta of electromagnetic radiation.
  5. Bosons obey Bose-Einstein statistics.
  6. Bosons are neutral.
  7. The theory of Bose gas can explain many phenomena that were classically inexplicable, such as:
  • Black body radiation
  • Heat capacity variation
  • Superconductivity and so on
  • Properties of PHOTON GAS and it's Comparision with Classical Ideal Gas:

    1. The rest mass of a photon is zero, whereas a gas molecule has a finite mass.
    2. Photons in a photon gas are indistinguishable, while molecules in a classical ideal gas are distinguishable.
    3. A photon gas obeys Bose-Einstein statistics, whereas a classical ideal gas obeys Maxwell-Boltzmann statistics.
    4. Photons have integral spin, while molecules are spinless.
    5. Photons in a photon gas travel at the speed of light, but gas molecules travel with speeds ranging from 0 to infinity.
    6. Photons are not conserved during collisions, whereas gas molecules are conserved during collisions.

    Prove that for an Ideal Bose gas: $ \frac{S}{k}=\sum g_{i}\left(\frac{\beta E_{i}-\log z}{z^{-1} e^{\beta E_{i}}-1}-\log \left(1-z e^{-\beta E_{i}}\right)\right) $

    Proof:
    $$ \begin{aligned} S & =k \ln W_{\max } \\ \Rightarrow \frac{S}{k} & =\ln W_{\max }\\ &=\sum \ln \left(\frac{\left(g_{i}+n_{i}-1\right)!}{n_{i}!\left(g_{i}-1\right)!}\right) \approx \sum \ln \left(\frac{\left(g_{i}+n_{i}\right)!}{n_{i}!\left(g_{i}\right)!}\right) \because g_{i}+n_{i} \gg 1 \& g_{i} \gg 1\\ & =\sum\left[\left(g_{i}+n_{i}\right) \ln \left(g_{i}+n_{i}\right)-g_{i}-n_{i}-n_{i} \ln n_{i}+n_{i}-g_{i} \ln g_{i}+g_{i}\right] \\ & =\sum\left[g_{i} \ln \left(g_{i}+n_{i}\right)+n_{i} \ln \left(g_{i}+n_{i}\right)-g_{i}-n_{i}-n_{i} \ln n_{i}+n_{i}-g_{i} \ln g_{i}+g_{i}\right] \\ & =\sum\left[g_{i} \ln \left(g_{i}+n_{i}\right)-g_{i} \ln g_{i}+n_{i} \ln \left(g_{i}+n_{i}\right)-n_{i} \ln n_{i}\right] \\ & =\sum\left[n_{i} \ln \left(\frac{g_{i}+n_{i}}{n_{i}}\right)+g_{i} \ln \left(\frac{g_{i}+n_{i}}{g_{i}}\right)\right] \\ & =\sum\left[n_{i} \ln \left(\frac{g_{i}}{n_{i}}+1\right)+g_{i} \ln \left(1+\frac{n_{i}}{g_{i}}\right)\right] \\ & =\sum\left[n_{i} \ln \left(e^{\alpha+\beta E_{i}}-1+1\right)+g_{i} \ln \left(1+\frac{1}{e^{\alpha+\beta E_{i}}-1}\right)\right] \\ & =\sum\left[n_{i}\left(\alpha+\beta E_{i}\right)+g_{i} \ln \left(1-\frac{1}{e^{\alpha+\beta E_{i}}-1}\right)\right] \\ & =\sum\left[n_{i}\left(\beta E_{i}-\ln z\right)+g_{i} \ln \left(\frac{e^{\alpha+\beta E_{i}}}{e^{\alpha+\beta E_{i}}-1}\right)\right] \because e^{\alpha}=z^{-1}, \alpha=-\ln z \\ & =\sum\left[n_{i}\left(\beta E_{i}-\ln z\right)+g_{i} \ln \left(\frac{1}{1-e^{-\alpha-\beta E_{i}}}\right)\right] \\ & =\sum\left[n_{i}\left(\beta E_{i}-\ln z\right)-g_{i} \ln \left(1-e^{-\alpha-\beta E_{i}}\right)\right] \\ & =\sum\left[\frac{g_{i}}{e^{\alpha+\beta E_{i}}-1}\left(\beta E_{i}-\ln z\right)-g_{i} \ln \left(1-z e^{-\beta E_{i}}\right)\right] \\ & =\sum g_{i}\left[\frac{\left(\beta E_{i}-\ln z\right)}{z^{-1} e^{\beta E_{i}}-1}-\ln \left(1-z e^{-\beta E_{i}}\right)\right] \end{aligned} $$

    Prove that for an Ideal Bose gas the equation of State is given by :

    \begin{align} \dfrac{P V}{k T} &= \log Z_{BE} \\ &= -\sum \log \left(1 - z e^{-\beta E_i}\right) \\ &= \dfrac{V}{\lambda^{3}} \, g_{5/2}(z) \end{align}
    where
    \[ g_r(z) = z + \dfrac{z^2}{2^r} + \dfrac{z^3}{3^r} + \dfrac{z^4}{4^r} + \ldots = -\sum_{n=1}^{\infty} (-1)^{2n+1} \dfrac{z^n}{n^r}\]

    Proof:

    Since
    $\dfrac{S}{k}=\sum g_{i}\left[\dfrac{\left(\beta E_{i}-\ln z\right)}{z^{-1} e^{\beta E_{i}}-1}-\ln \left(1-z e^{-\beta E_{i}}\right)\right]$
    \begin{aligned} & \dfrac{S}{k}-\sum g_{i}\left(\frac{\beta E_{i}-\ln z}{z^{-1} e^{\beta E_{i}}-1}\right)=-\sum g_{i} \ln \left(1-z e^{-\beta E_{i}}\right)\\ & \frac{S}{k}-\sum n_{i}\left(z^{-1} e^{\beta E_{i}}-1\right) \frac{\beta E_{i}-\ln \left(e^{\frac{\mu}{k T}}\right)}{z^{-1} e^{\beta E_{i}}-1}=-\sum g_{i} \ln \left(1-z e^{-\beta E_{i}}\right)\because n_{i}=\frac{g_{i}}{z^{-1} e^{\beta E_{i}}-1} \\ & \frac{S}{k}-\sum\left(\frac{n_{i} E_{i}}{k T}-\frac{n_{i} \mu}{k T}\right)=-\sum g_{i} \ln \left(1-z e^{-\beta E_{i}}\right) \\ & \frac{S}{k}-\left(\frac{E-G}{k T}\right)=-\sum g_{i} \ln \left(1-z e^{-\beta E_{i}}\right) \\ & \frac{T S-E+G}{k T}=-\sum g_{i} \ln \left(1-z e^{-\beta E_{i}}\right) \\ & \frac{G-(E-T S)}{k T}=-\sum g_{i} \ln \left(1-z e^{-\beta E_{i}}\right) \\ & \frac{H-T S-U+T S}{k T}=-\sum g_{i} \ln \left(1-z e^{-\beta E_{i}}\right) \\ & \frac{P V}{k T}=-\sum g_{i} \ln \left(1-z e^{-\beta E_{i}}\right) \end{aligned}

    To Prove $ \dfrac{P}{kT}=\dfrac{g_{5 / 2}(z)}{\lambda^{3}} $

    Proof:
    $$ \begin{aligned} & \frac{P V}{k T}=-\sum g_{i} \ln \left(1-z e^{-\beta E_{i}}\right) \\ & \frac{P V}{k T}=-\int_{0}^{\infty} \ln \left(1-z e^{-\beta E_{i}}\right) \frac{V}{h^{3}} 4 \pi p^{2} d p \\ & =-\frac{4 \pi V}{h^{3}} \int_{0}^{\infty} \ln \left(1-z e^{-\beta E_{i}}\right) p^{2} d p \\ & =-\frac{4 \pi V}{h^{3}} \int_{0}^{\infty} \sum_{1}^{n}(-1)^{n+1} \frac{\left(-z e^{-\beta E_{i}}\right)^{n}}{n} p^{2} d p \because \ln (1+y)=\sum_{n=1}^{\infty}(-1)^{n+1} \frac{y^{n}}{n} \\ & =-\frac{4 \pi V}{h^{3}} \int_{0}^{\infty} \sum_{1}^{n}(-1)^{2 n+1} \frac{z^{n}}{n} e^{-n \beta E} p^{2} d p \\ & =-\frac{4 \pi V}{h^{3}} \sum_{1}^{n}(-1)^{2 n+1} \frac{z^{n}}{n} \int_{0}^{\infty} e^{-n p^{2} / 2 m k T} p^{2} d p \\ & =-\frac{4 \pi V}{h^{3}} \sum_{1}^{n}(-1)^{2 n+1} \frac{z^{n}}{n} \int_{0}^{\infty} e^{-x} p^{2} d p \end{aligned} $$

    Let $ n p^{2} / 2 m k T=x \Rightarrow p^{2}=\frac{2 m k T x}{n}, d p=\frac{\sqrt{2 m k T} d x}{2 \sqrt{n} \sqrt{x}}$

    $$ \begin{aligned} & =-\frac{4 \pi V}{h^{3}} \sum_{1}^{n}(-1)^{2 n+1} \frac{z^{n}}{n} \int_{0}^{\infty} e^{-x}\left(\frac{2 m k T x}{n}\right)\left(\frac{\sqrt{2 m k T} d x}{2 \sqrt{n} \sqrt{x}}\right) \\ & =-\frac{4 \pi V}{h^{3}} \sum_{1}^{n}(-1)^{2 n+1} \frac{z^{n}}{n} \int_{0}^{\infty} e^{-x} x^{1 / 2} d x\left(\frac{2 m k T}{n}\right)^{3 / 2} \frac{1}{2} \\ & =-\frac{4 \pi V}{h^{3}} \sum_{1}^{n}(-1)^{2 n+1} \frac{z^{n}}{n} \Gamma(3 / 2)\left(\frac{2 m k T}{n}\right)^{3 / 2} \frac{1}{2} \\ & =-\frac{4 \pi V}{h^{3}} \sum_{1}^{n}(-1)^{2 n+1} \frac{z^{n}}{n} \frac{\sqrt{\pi}}{2}\left(\frac{2 m k T}{n}\right)^{3 / 2} \frac{1}{2} \\ & =\frac{V}{h^{3}} \sum_{1}^{n}-(-1)^{2 n+1} \frac{z^{n}}{n}\left(\frac{2 m \pi k T}{n}\right)^{3 / 2} \\ & =\frac{V}{h^{3}}(2 m \pi k T)^{3 / 2} \sum_{1}^{n}-(-1)^{2 n+1} \frac{z^{n}}{n^{5 / 2}} \\ & =\frac{V}{h^{3}}(2 m \pi k T)^{3 / 2} g_{5 / 2}(z) \\ & =\frac{V}{\lambda^{3}} g_{5 / 2}(z) \\ \frac{P }{k T} &=\frac{1}{\lambda^{3}} g_{5 / 2}(z) \end{aligned} $$
    For Ideal Bose gas the Grand parttion function is given by :
    $$ \begin{aligned} Z & = z_{1} z_{2} z_{3} \ldots \ldots\\ &=\sum_{0}^{\infty}\left(z e^{-\beta E_{0}}\right)^{n} \\ & =1+\left(z e^{-\beta E_{0}}\right)+\left(z e^{-\beta E_{0}}\right)^{2}+\left(z e^{-\beta E_{0}}\right)^{3} \ldots\left(z e^{-\beta E_{0}}\right)^{\infty} \\ & =\frac{1}{1-\left(z e^{-\beta E_{0}}\right)} \end{aligned} $$

    Where $$ z=e^{-\alpha}=e^{\frac{\mu}{k T}} \quad \text { and } \beta=1 / k T \quad \mu=\text { Chemical Potential } $$

    The average number of particles in an ideal Bose Gas in terms of partiton function is:

    $$ \begin{aligned} n_{i}& =\frac{g_{i}}{e^{\alpha} e^{\beta E}-1}\\ \Rightarrow \frac{n_{i}}{g_{i}}&=\frac{e^{-\alpha} e^{-\beta E_{i}}}{1-e^{-\alpha} e^{-\beta E_{i}}} \\ &=\frac{z e^{-\beta E_{i}}}{1-z e^{-\beta E_{i}}} \\ \Rightarrow N&=\sum \frac{z e^{-\beta E_{i}}}{1-z e^{-\beta E_{i}}} \\ &=-z \frac{\partial}{\partial z} \sum \log \left(1-z e^{-\beta E_{i}}\right) \end{aligned} $$

    Prove that average Number of Particles in an Ideal Bose Gas system is :$$ N=\frac{V g_{3 / 2}(z)}{\lambda^{3}} $$

    Proof:
    $$ \begin{aligned} N &=\sum n_{i}\\ &=\sum \frac{g_{i}}{e^{\alpha+\beta E_{i}}-1}\\ & =\sum \frac{g_{i} e^{-\alpha-\beta E_{i}}}{1-e^{-\alpha-\beta E_{i}}} \\ & =\sum \frac{g_{i} z e^{-\beta E_{i}}}{1-z e^{-\beta E_{i}}}=z \sum \frac{\partial}{\partial z}\left(-g_{i} \ln \left(1-z e^{-\beta E_{i}}\right)\right) \\ & =z \sum \frac{\partial}{\partial z} g_{i} \ln \left(\frac{1}{1-z e^{-\beta E_{i}}}\right) \\ & =z \sum \frac{\partial}{\partial z} g_{i} \ln Z \quad \mathrm{Z}=\text { Grand Partition function of Bose Gas } \\ & =z \sum \frac{\partial}{\partial z}\left(\frac{P V}{k T}\right) \\ & =z V \sum \frac{\partial}{\partial z}\left(\frac{g_{5 / 2}(z)}{\lambda^{3}}\right) \\ & =\frac{V}{\lambda^{3}} z \sum \frac{\partial}{\partial z}\left(g_{5 / 2}(z)\right)\\ &=\frac{V}{\lambda^{3}} z \frac{\partial}{\partial z} \sum \frac{z^{n}}{n^{5 / 2}} \\ & =\frac{V}{\lambda^{3}} z \sum \frac{n z^{n-1}}{n^{5 / 2}}\\ &=\frac{V}{\lambda^{3}} \sum \frac{z^{n}}{n^{3 / 2}} \\ & =\frac{V}{\lambda^{3}} g_{3 / 2}(z) \\ & \Rightarrow \frac{N}{V}=\frac{g_{3 / 2}(z)}{\lambda^{3}} \end{aligned} $$

    Prove that $z \frac{\partial}{\partial z} g_{r}(z)=g_{r-1}(z)$

    Hence
    $$ \begin{aligned} z \frac{\partial}{\partial z} g_{5 / 2}(z)&=g_{3 / 2}(z) \\ z \frac{\partial}{\partial z} g_{3 / 2}(z)&=g_{1 / 2}(z) \end{aligned} $$

    Proof: Method 1

    $$ \begin{aligned} z \frac{\partial}{\partial z} g_{r}(z) &=z \frac{\partial}{\partial z}\left(z+\frac{z^{2}}{2^{r}}+\frac{z^{3}}{3^{r}}+\frac{z^{4}}{4^{r}}+\ldots .\right) \\ & =z\left(1+\frac{2 z}{2^{r}}+\frac{3 z^{2}}{3^{r}}+\frac{4 z^{3}}{4^{r}}+\ldots . .\right) \end{aligned} $$
    $$ \begin{aligned} & =\left(z+\frac{z^{2}}{2^{r-1}}+\frac{z^{3}}{3^{r-1}}+\frac{z^{4}}{4^{r-1}}+\ldots . .\right) \\ & =g_{r-1}(z) \end{aligned} $$
    Method-2
    $$ \begin{aligned} & z \frac{\partial}{\partial z} g_{r}(z)=z \frac{\partial}{\partial z} \sum \frac{z^{n}}{n^{r}} \\ & =z \sum \frac{n z^{n-1}}{n^{r}} \\ & =z \sum \frac{z^{n-1}}{n^{r-1}}=\sum \frac{z^{n}}{n^{r-1}} \\ & =g_{r-1}(z) \end{aligned} $$

    Prove that $z \dfrac{\partial}{\partial z} f_{r}(z)=f_{r-1}(z)$

    Proof: Method-1

    $$ \begin{aligned} z \frac{\partial}{\partial z} f_{r}(z)&=z \frac{\partial}{\partial z}\left(z-\frac{z^{2}}{2^{r}}+\frac{z^{3}}{3^{r}}-\frac{z^{4}}{4^{r}}+\ldots .\right) \\ & =z\left(1-\frac{2 z}{2^{r}}+\frac{3 z^{2}}{3^{r}}-\frac{4 z^{3}}{4^{r}}+\ldots . .\right) \\ & =\left(z-\frac{z^{2}}{2^{r-1}}+\frac{z^{3}}{3^{r-1}}-\frac{z^{4}}{4^{r-1}}+\ldots . .\right) \\ & =f_{r-1}(z) \end{aligned} $$

    Proof: Method-2

    $$ \begin{aligned} z \frac{\partial}{\partial z} f_{r}(z)&=z \frac{\partial}{\partial z} \sum(-1)^{n+1} \frac{z^{n}}{n^{r}} \\ & =z \sum(-1)^{n+1} \frac{n z^{n-1}}{n^{r}} \\ & =z \sum(-1)^{n+1} \frac{z^{n-1}}{n^{r-1}} \\ & =\sum(-1)^{n+1} \frac{z^{n}}{n^{r-1}} \\ & =f_{r-1}(z) \end{aligned} $$
    hence :

    $$z \dfrac{\partial}{\partial z} f_{5 / 2}(z)=f_{3 / 2}(z) \& z \dfrac{\partial}{\partial z} f_{3 / 2}(z)=f_{1 / 2}(z)$$

    Prove that $\left[\frac{\partial}{\partial T} g_{3 / 2}(z)\right]_{V}=-\frac{3}{2 T} g_{3 / 2}(z)$

    Proof:
    $$ \begin{gathered} {\left[\frac{\partial}{\partial T} g_{3 / 2}(z)\right]_{V}=\frac{\partial}{\partial T} \frac{N \lambda^{3}}{V}} \\ =\frac{N}{V} \frac{\partial}{\partial T} \lambda^{3} \\ =\frac{N}{V} 3 \lambda^{2} \frac{d \lambda}{d T} \\ =\frac{N}{V} 3 \lambda^{2} \frac{d}{d T}\left(\frac{h}{\sqrt{2 \pi m k T}}\right) \\ =\frac{N}{V} 3 \lambda^{2} \frac{h}{\sqrt{2 \pi m k}}\left(-\frac{1}{2} T^{-3 / 2}\right) \\ =-\frac{3 N}{2 V} \lambda^{2} \frac{h}{\sqrt{2 \pi m k T}} \frac{1}{T}=-\frac{3}{2 T} \frac{N \lambda^{3}}{V} \\ =-\frac{3}{2 T} g_{3 / 2}(z) \end{gathered} $$

    Prove that : $\dfrac{1}{z}\left(\dfrac{\partial z}{\partial T}\right)_{V}=-\dfrac{3}{2 T} \dfrac{g_{3 / 2}(z)}{g_{1 / 2}(z)}$

    Proof : Already we have proved
    $$ \begin{aligned} \frac{\partial}{\partial T} g_{3 / 2}(z)&=-\frac{3}{2 T} g_{3 / 2}(z) \\ \Rightarrow\left(\frac{\partial}{\partial z} \frac{\partial z}{\partial T}\right)_{V} g_{3 / 2}(z) \frac{\partial z}{\partial T}&=-\frac{3}{2 T} g_{3 / 2}(z) \\ \Rightarrow\left(\frac{\partial}{\partial z} g_{3 / 2}(z)\right)_{V}\left(\frac{\partial z}{\partial T}\right)_{V}&=-\frac{3}{2 T} g_{3 / 2}(z) \\ \Rightarrow z\left(\frac{\partial}{\partial z} g_{3 / 2}(z)\right)_{V} \frac{1}{z}\left(\frac{\partial z}{\partial T}\right)_{V}&=-\frac{3}{2 T} g_{3 / 2}(z) \\ \Rightarrow g_{1 / 2}(z) \frac{1}{z}\left(\frac{\partial z}{\partial T}\right)_{V}&=-\frac{3}{2 T} g_{3 / 2}(z) \\ \Rightarrow \frac{1}{z}\left(\frac{\partial z}{\partial T}\right)_{V}&=-\frac{3}{2 T} \frac{g_{3 / 2}(z)}{g_{1 / 2}(z)} \end{aligned} $$

    Prove that $\dfrac{1}{z}\left(\dfrac{\partial z}{\partial T}\right)_{P}=-\dfrac{5}{2 T} \dfrac{g_{5 / 2}(z)}{g_{3 / 2}(z)}$

    Proof :
    $$ \begin{aligned} \left[\frac{\partial}{\partial T} g_{5 / 2}(z)\right]_{P}&=\frac{\partial}{\partial T}\left(\frac{P}{k T} \lambda^{3}\right)\\ & =\frac{P}{k} \frac{\partial}{\partial T}\left(\frac{1}{T}\left(\frac{h}{\sqrt{2 \pi m k T}}\right)^{3}\right)\\ &=\frac{P}{k} \frac{h}{\sqrt{2 \pi m k}}\left(\frac{-5}{2}\right) T^{-7 / 2} \\ &= -\frac{5 P}{2 k}\left(\frac{h}{\sqrt{2 \pi m k T}}\right)^{3} \frac{1}{T^{2}} \\ &= -\frac{5 P}{2 k T}\left(\frac{h}{\sqrt{2 \pi m k T}}\right)^{3} \frac{1}{T} \\ &= -\frac{5 P}{2 k T} \lambda^{3} \frac{1}{T} \\ & = -\frac{5}{2}\left(g_{5 / 2}(z)\right) \frac{1}{T}\\ \because \frac{P}{k T}&=\frac{g_{5 / 2}(z)}{\lambda^{3}} \\ &= -\frac{5}{2 T} g_{5 / 2}(z) \end{aligned} $$
    Thus $$\left[\frac{\partial}{\partial T} g_{5 / 2}(z)\right]_{P}=-\frac{5}{2 T} g_{5 / 2}(z)$$ \\ Now modifying the left hand side term we will have\\
    \begin{align} \left[ \frac{\partial}{\partial T} g_{5/2}(z) \right]_P &= \left[ \frac{\partial g_{5/2}(z)}{\partial z} \cdot \frac{\partial z}{\partial T} \right]_P \\ & = -\frac{5}{2T} g_{5/2}(z) \\ \Rightarrow \left[ z \frac{\partial g_{5/2}(z)}{\partial z} \cdot \frac{1}{z} \cdot \frac{\partial z}{\partial T} \right]_P &= -\frac{5}{2T} g_{5/2}(z) \\ \Rightarrow g_{3/2}(z) \cdot \frac{1}{z} \left[ \frac{\partial z}{\partial T} \right]_P &= -\frac{5}{2T} g_{5/2}(z) \\ \Rightarrow \frac{1}{z} \left[ \frac{\partial z}{\partial T} \right]_P &= -\frac{5}{2T} \cdot \frac{g_{5/2}(z)}{g_{3/2}(z)} \end{align}

    Prove that specific heat of the Ideal Bose Gas is : $ \frac{C_{V}}{N k}=\frac{15}{4} \frac{g_{5 / 2}(z)}{g_{3 / 2}(z)}-\frac{9}{4} \frac{g_{3 / 2}(z)}{g_{1 / 2}(z)} $

    Proof :
    $$ \begin{aligned} & \frac{C_{V}}{N k}=\frac{1}{N k} \frac{\partial U}{\partial T}\\ &=\dfrac{1}{N k} \frac{\partial}{\partial T}\left(\frac{3}{2} P V\right) \\ & =\frac{3}{2} \frac{\partial}{\partial T}\left(\frac{P}{k} / N / V\right)\\ &=\frac{3}{2} \frac{\partial}{\partial T}\left(T \frac{P}{k T} / N / V\right)\\ &=\frac{3}{2} \frac{\partial}{\partial T}\left(\frac{T g_{5 / 2}(z)}{\lambda^{3}} / \frac{g_{3 / 2}(z)}{\lambda^{3}}\right) \\ &=\frac{3}{2} \frac{\partial}{\partial T}\left(\frac{T g_{5 / 2}(z)}{g_{3 / 2}(z)}\right) \\ &=\frac{3}{2}\left(\frac{g_{5 / 2}(z)}{g_{3 / 2}(z)}+T \frac{\partial}{\partial T}\left(\frac{g_{5 / 2}(z)}{g_{3 / 2}(z)}\right)\right) \\ &=\frac{3}{2}\left(\frac{g_{5 / 2}(z)}{g_{3 / 2}(z)}+T \frac{g_{3 / 2}(z) \frac{\partial}{\partial T} g_{5 / 2}(z)-g_{5 / 2}(z) \frac{\partial}{\partial T} g_{3 / 2}(z)}{\left(g_{3 / 2}(z)\right)^{2}}\right) \\ &=\frac{3}{2}\left(\frac{g_{5 / 2}(z)}{g_{3 / 2}(z)}+T \frac{\frac{\partial}{\partial T} g_{5 / 2}(z)}{g_{3 / 2}(z)}-T \frac{g_{5 / 2}(z) \frac{\partial}{\partial T} g_{3 / 2}(z)}{\left(g_{3 / 2}(z)\right)^{2}}\right) \\ &=\frac{3}{2}\left(\frac{5}{2 g_{5 / 2}(z)}+T\left(\frac{1}{2} \frac{\partial z}{\partial T}\right) g_{3 / 2}(z)\right. \\ &=\frac{3}{2}\left(\frac{5 g_{5 / 2}(z)}{2 g_{3 / 2}(z)}+T \frac{g_{5 / 2}(z)}{g_{3 / 2}(z)}+T \frac{\frac{\partial}{\partial T} g_{5 / 2}(z) \frac{1}{z} \frac{\partial z}{\partial T}}{g_{3 / 2}(z)}-T \frac{g_{5 / 2}(z)\left(-\frac{3}{2 T} g_{3 / 2}(z)\right)}{\left(g_{3 / 2}(z)\right)^{2}}\right) \\ &=\frac{3}{2}\left(\frac{5 g_{5 / 2}(z)}{2 g_{3 / 2}(z)}+T \frac{g_{5 / 2}(z)}{g_{3 / 2}(z)}+T \frac{\frac{\partial}{\partial T} g_{5 / 2}(z)}{g_{3 / 2}(z)}+\frac{3}{2} \frac{g_{5 / 2}(z)}{g_{3 / 2}(z)}\right) \\ &=\frac{3}{2}\left(\frac{5 g_{5 / 2}(z)}{2 g_{3 / 2}(z)}+T \frac{\frac{\partial}{\partial T} g_{5 / 2}(z)}{g_{3 / 2}(z)}\right) \\ g_{3 / 2}(z) z & =\frac{3}{2}\left(\frac{5 g_{5 / 2}(z)}{2 g_{3 / 2}(z)}+T\left(-\frac{3}{2 T} \frac{g_{3 / 2}(z)}{g_{1 / 2}(z)}\right)\right) \\ & =\frac{3}{2}\left(\frac{5 g_{5 / 2}(z)}{2 g_{3 / 2}(z)}-\frac{3}{2} \frac{g_{3 / 2}(z)}{g_{1 / 2}(z)}\right) \\ & =\frac{15 g_{5 / 2}(z)}{4 g_{3 / 2}(z)}-\frac{9}{4} \frac{g_{3 / 2}(z)}{g_{1 / 2}(z)} \end{aligned} $$

    Special Case:

    \begin{align*} \text{1. At high temperature:} \quad \frac{C_V}{N k} &= \left( \frac{15}{4} - \frac{9}{4} \right) = \frac{3}{2} \Rightarrow C_V = \frac{3R}{2} \\[1ex] \text{2. At low temperature:} \quad \frac{C_V}{N k} &= \left( \frac{15}{4} \cdot 0 - \frac{9}{4} \cdot 0 \right) = 0 \Rightarrow C_V = 0 \end{align*}

    Number of cells with momentum in the range $p$ and $p+d p$ as per BE statistics :

    $$g(p) d p=2 \times \frac{V 4 \pi p^{2} d p}{h^{3}}$$

    Number of cells with frequency in the range $f$ and $f+d f$ as per BE statistics :

    $$ g(f) d f=\frac{8 \pi V}{h^{3}}\left(\frac{h f}{c}\right)^{2} \frac{h}{c} d f$$ $$=\frac{8 \pi V f^{2}}{c^{3}} d f $$

    Number of Photons/particles in the momentum range $p$ and $p+d p$ as per BE statistics :

    $$ \begin{aligned} & n(p) d p=\frac{g(p) d p}{e^{\beta E}-1}\\ &=\frac{8 \pi p^{2} V d p}{h^{3}\left(e^{\beta E}-1\right)} \\ \Rightarrow n(p) d p &= h^{3}\left(e^{\frac{p^{2}}{2 m k T}}-1\right) \end{aligned} $$

    Number of Photons/particles in the momentum range $p$ and $p + dp $ as per BE statistics :

    $$n(f) d f=\frac{g(f) d f}{\left(e^{\frac{n f}{k T}}-1\right)}$$ $$\Rightarrow n(f) d f=\frac{8 \pi V f^{2} d f}{c^{3}\left(e^{\frac{h f}{k T}}-1\right)}$$

    Energy of Photons in the range $f$ and $f+d f$

    \begin{align*} \Rightarrow E(f) d f &=h f n(f) df \\ &=h f \frac{8 \pi V f^{2} d f}{c^{3}\left(e^{\frac{h f}{h t}}-1\right)} \end{align*}

    Energy density in the range $f$ and $f+df$

    \begin{align*} u(f) d f&=\frac{E(f) d f}{V}\\ &=\frac{8 \pi h f^{3} d f}{c^{3}\left(e^{\frac{H f}{e r}}-1\right)} \end{align*}

    Number of Photons/Particles in the wavelength range $\lambda$ and $\lambda+d \lambda $ as per BE statistics :

    $$n(\lambda) d \lambda=\frac{8 \pi d \lambda}{\lambda^{4}\left(e^{\dfrac{h c}{\lambda k T}}-1\right)}$$